FIFO, LIFO, a może FEFO? Oto najbardziej znane koncepcje przepływu towarów w magazynie

Prawidłowe zarządzanie magazynem ma spory wpływ na okresową rentowność przedsiębiorstwa. Koncepcje przepływu towarów to sposoby na kolejność wydawania towarów z magazynu. Sprawdzają się w przedsiębiorstwach o różnym profilu działalności.

Prawidłowa wycena posiadanych zasobów jest kluczowa do obliczenia rentowności procesu, a także całego przedsiębiorstwa. Istnieją różne koncepcje przepływu towarów, mające inne cechy charakterystyczne. Poszczególne sprawdzają się w przedsiębiorstwach o konkretnej charakterystyce. Czym różnią się metody FIFO, LIFO i FEFO? Które z nich najlepiej sprawdzą się w Twoim przedsiębiorstwie i jak je stosować? Odpowiedzi znajdziesz w poradniku.

Koncepcje przepływu towarów - o co chodzi?

Efektywne zarządzanie magazynem przyczynia się do optymalizacji rentowności przedsiębiorstwa. Poszczególne koncepcje przepływu towarów to metody organizacji magazynu, a konkretnie wydawania towaru. Koncentrują się na tym, która partia materiału lub towaru jako pierwsza opuści magazyn. Dla poszczególnych branży gospodarki stosuje się inne koncepcje.

Dobór właściwej metody ma duży wpływ między innymi na koszt produkcji lub zyski ze sprzedaży. Niewłaściwa kolejność wydawania towaru będzie generowała okresowe lub stałe straty. Może też doprowadzić do faktycznych strat magazynowych w postaci towarów przeterminowanych.

Czym jest FIFO i jak działa w praktyce?

FIFO to najpowszechniej stosowana metoda przepływu towarów. Jej nazwa jest skrótem od sformułowania First In First Out, co można przetłumaczyć jako pierwsze weszło, pierwsze wyszło. Oznacza to, że w pierwszej kolejności wydawane są towary, które dotarły do magazynu najwcześniej. Można ją porównać do taśmy produkcyjnej, która przechodzi przez wszystkie etapy procesu. Najpierw gotowe będą produkty, które zostały położone na niej najwcześniej.

Ta metoda organizująca przepływ towarów pozwala w sposób najbardziej realny ocenić zyski i koszty produkcji. Jest stosowana przez większość firm handlowych, a także podmiotów z branży handlu detalicznego. Metoda FIFO świetnie sprawdza się także w placówkach, które oferują produkt z krótkimi datami przydatności do spożycia. W tych miejscach najczęściej kolejne partie produktów mają dłuższą datę przydatności niż poprzednie. Zastosowanie tej koncepcji ograniczy straty z powodu przeterminowania produktów, a nawet całych partii.

Czym jest FEFO i jakie są jego zalety?

Nieco mniej popularną metodą wyceny zapasów i ich rozchodu jest FEFO. Nazwa to kolejny skrótowiec pochodzący od angielskiego określenia First Expired First Out (pierwsze wygasło, pierwsze wyszło). Polega na wydawaniu z magazynu w pierwszej kolejności towarów o najbliższej dacie ważności. Ta metoda nie uwzględnia terminu dostaw, a jedynie datę przydatności.

Koncepcje przepływu towarów FEFO sprawdza się w organizacjach, w których towary mają krótki termin przydatności do spożycia. Może być stosowana w sprzedaży detalicznej produktów spożywczych, warzyw, owoców czy wędlin. Sprawdza się w przedsiębiorstwach, które często korzystają z okazji zakupu towarów z krótką datą po niższych cenach. Ta koncepcja świetnie minimalizuje straty własne, jednak nieco zaburza faktyczne zyski w skali krótkiego okresu.

Czym jest LIFO i kiedy jest stosowane?

Nieco inne założenia ma metoda LIFO, czyli Last In First Out (ostatnie weszło, pierwsze wyszło). Polega ona na wydawaniu z magazyn w pierwszej kolejności produktów, które weszły do niego jako ostatnie. Nie ma tu znaczenia data ważności, a jedynie dostawa.

Jak łatwo można się domyślić, tego rodzaju koncepcje przepływu towarów sprawdza się tylko w przedsiębiorstwach, które zajmują się towarami z długimi datami przydatności lub niemającymi takiej daty. Stosowana jest głównie w placówkach magazynujących produkty wielkogabarytowe. Dzięki temu wózki magazynowe nie muszą przekładać stopniowo towarów, parząc na termin dostawy. Pobierają produkty znajdujące się najbliżej wyjścia i które zostały ustawione tam po ostatniej dostawie. Z reguły tego rodzaju koncepcja jest stosowana w magazynach przejściowych, a nie w całym przedsiębiorstwie.

Inne koncepcje przepływu towarów

Poza wymienionymi wyżej najważniejszymi koncepcjami stosuje się jeszcze inne techniki. Nie są one tak popularne, jednak zapewniają równowagę przepływu towarów w szczególnych typach przedsiębiorstw. Wśród najważniejszych warto wymienić:

• HIFO czyli Highest In, First Out (najdrożej kupione, pierwsze sprzedane) - w tej metodzie sprzedaje się w pierwszej kolejności towary zakupione w najwyższej cenie. Dzięki temu w magazynie pozostają najtańsze. Ta metoda stosowana jest w operacjach finansowych prowadzonych przez Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych i inne instytucje finansowe;
• LOFO czyli Lowest In, First Out (najtaniej kupione, pierwsze sprzedane) - odwrotnie do wcześniej wymienionej, w pierwszej kolejności wydawane są towary najtańsze. W magazynie pozostają zatem produkty kupione najdrożej. Jest to metoda pozwalająca czasowo poprawić wynik finansowy;
• AVCO czyli Average Cost (średnioważona cena materiałów) - metoda polegająca na obliczeniu średniej ceny nabycia materiałów. Wykorzystywana jest głównie do celów księgowych przy obliczaniu szacunkowej wartości zapasów i rozchodów. Obliczeń dokonuje się po kolejnych dostawach lub co pewien okres.

Która z koncepcji przepływu towarów jest najlepsza dla Twojego magazynu?

Wszystkie przedstawione koncepcje przepływu towarów są stosowane w praktyce. Okazują się skuteczne tylko, jeśli są prawidłowo dobrane do profilu działalności przedsiębiorstwa, a przede wszystkim magazynowanych towarów. Zatem, jaka koncepcja jest najskuteczniejsza?

W magazynach produktów spożywczych i artykułów chemii gospodarczej, gdzie występują daty przydatności do użytku, najlepiej sprawdzają się metody FIFO i FEFO. Te techniki okazują się skuteczne w restauracjach i zakładach przetwórczych. Pozwalają uniknąć strat wynikających z przeterminowanych produktów.

Pozostałe metody wykorzystywane są głównie w branżach zajmujących się produktami bez daty przydatności. Koncepcja LIFO sprawdzi się w magazynach, które z pewnością wydadzą wszystkie produkty przed kolejną dostawą.

Warto zaznaczyć, że w ramach jednego przedsiębiorstwa można stosować różne metody regulujące przepływ towarów. W magazynach głównych, gdzie dostawy obejmują duże partie produktu i jest on na bieżąco dystrybuowany w całości, można stosować metodę LIFO. Jeśli jednak towar trafi już do magazynu, z którego wyjdzie na zewnątrz, lepiej zastosować metodę FEFO. Niektóre metody są też dobierane okresowo, co ma na celu osiągnięcie konkretnych zmian w kosztach i dochodach lub pozbycie się konkretnych towarów.

Jak zastosować koncepcję przepływu towarów w codziennej praktyce?

Zarządzanie magazynem to nie tylko wybór koncepcji dystrybucji optymalnej dla przedsiębiorstwa. Konieczne jest jeszcze skuteczne wprowadzenie w życie. Z pewnością to nie Ty będziesz bezpośrednio wykonywał dane prace, ale pracownicy magazynowi i odpowiedzialni za księgowanie.

Magazynowanie

Większość koncepcji przepływu materiałów jest realizowana przede wszystkim w magazynach i centrach logistycznych. Szczególnie dotyczy to metod, w których zwraca się uwagę na daty ważności produktów.

Do skutecznego zarządzania przepływem materiałów potrzebna jest organizacja powierzchni magazynowej. Warto opisywać regały magazynowe datami produktów lub numerami dostaw. Nie zawsze będzie konieczne przestawianie wszystkich produktów w taki sposób, żeby przeznaczone do dystrybucji w pierwszej kolejności znalazły się przy wyjściu. Jednak organizacja magazynu musi umożliwiać dojazd do dowolnych półek nawet w głębi magazynu.

Dla uzyskania najlepszych wyników konieczne jest rozdzielenie obowiązków konkretnym grupom pracowników. Magazynier wywożący pojemniki magazynowe nie jest świadomy, że wewnątrz znajdują się produkty z innymi datami. Dlatego potrzebne są osoby kontrolujące zasoby, oznaczające je i pilnujące kolejności wydawania. Komputery w magazynie i w systemie księgowania powinny być połączone, a komunikacja maksymalnie ułatwiona.

Księgowanie

Ceny produktów dostarczanych w kolejnych partiach nie zawsze są takie same. W okresie wysokiej inflacji ceny będą wyższe nawet przy każdej kolejnej partii dostawy. Z kolei zdarzają się obniżki cen lub wyprzedaże konkretnych wyrobów, co pozwala na zakupienie ich w bardziej atrakcyjnej cenie. W przypadku stosowania metod HIFO i LOFO największy nacisk w realizowaniu koncepcji kładziony jest właśnie na księgowość.

Przy identycznych materiałach dla osób księgujących nie ma znaczenia, który towar faktycznie opuścił magazyn. Ważniejsze jest zaksięgowanie materiału z konkretnej partii. Dlatego kluczem do uzyskania zamierzonych efektów będzie opracowana metoda przyjmowania dostaw i księgowania ich w sposób pozwalający na rozróżnienie konkretnych partii.

Wprowadzenie konkretnej koncepcji przepływu towarów może wymagać nie tylko reorganizacji pracy, ale także samego magazynu. Zmiana układu regałów i wyznaczenie dróg obiegu materiałów to minimum. Przy wprowadzaniu zmian warto zastanowić się nad wymianą dotychczasowych regałów i pojemników magazynowych. Różnego typu produkty znajdziesz w sklepie Magazynuj.pl.